عكس العمل دانش آموزان در برابر حوادث و درگيريها و رهنمودهايي براي كنترل آنها

 دانش آموزان يك گروه خطر بزرگي از جامعه را تشكيل مي دهند ، كه در معرض خطرهاي زيادي قرار دارند . از جمله خطراتي كه اين گروه را تهديد مي كند ، حوادث و درگيريها هستند . قرار گرفتن در معرض درگيريها و زد و خوردها دچار يك حادثه شديد شدن مثل يك تصادف رانندگي يا سقوط از ارتفاع ، شاهد صحنه تصادف بودن و از دست دادن يكي از نزديكان از جمله اين حوادث مي باشد . دانش آموزان به دو صورت در اثر آسيب ها و درگيريها ضربه مي خورند : يا اينكه به طور مستقيم دچار آسيب جسمي مي شوند يا اينكه دچار عوارض روحي رواني بعد از آسيب مي شوند . اين عوارض روحي حتي در مورد كساني كه به طور مستقيم درگير نبوده و تنها شاهد حادثه بوده اند نيز صادق است و چه بسا شديدتر و مخرب تر از عوارض جسمي باشد .

عكس العمل هاي در برابر ضربه و يادگيري

1-     احساس اضطراب ، ترس و دلواپسي در مورد امنيت خود و ديگران

2-    نگراني در مورد وقوع مجدد حادثه

3-    افزايش سطح بعضي اختلالات مثل بيقراري ، گريه كردن و دمدمي مزاجي

4-    تغييرات رفتاري مثل افزايش سطح فعاليت ، كاهش تمركز و توجه ، گوشه گيري ، انفجارهاي عصبانيت ، پرخاشگري و وسواسي شدن

5-    افزايش شكايات جسمي مثل سردرد ، معده درد و درد در ساير جاهاي بدن

6-    اختلال در انجام تكاليف مدرسه

7-    واپس گرايي در رفتارها ( مثال صحبت كردن بچه گانه ، خيس كردن رختخواب )

8-    تمايل به بحث در مورد جزئيات مسائل وحشتناك

9-    افزايش حساسيت به صداهايي مثل آژير ، غرش و صداهاي بلند

10-  افكار تكراري در مورد مرگ و مردن

11-  افزايش ريسك و اعتياد به مواد

12- . . .

به علاوه در منزل ممكن است نشانه هاي زير ديده شود :

تغييرات در خواب ، تغيير در اشتها ، فقدان علاقه به فعاليتهاي معمول ، رفتارهاي منفي مثل نافرماني

عكس العمل هاي معلمان در برابر ضربه و درگيري

1-     افزايش تحريك پذيري و بي حوصلگي با دانش آموزان و همكاران

2-    مشكل در طراحي فعاليت هاو دروس كلاسي

3-    كاهش تمركز

4-    نگراني در مورد وقوع مجدد حادثه

      5-  . . .

رهنمودهايي براي معلمان در كنترل عوارض فوق

1-  ايده هايي به دانش آموزان بدهيد كه امنيت و رفاه را در آنها تقويت كند . بدين منظور بايستي جلسات متعددي برگزار شود و بعد از هر بحث كلاسي با تمركز بر امنيت فعلي و با يك فعاليت آرام بحث خاتمه داده شود .

2-   به صحبت دانش آموزاني كه وقايع را مجدد تعريف مي كنند گوش كنيد و آنها را تحمل كنيد .

3-   دانش آموزان را تشويق كنيد در مورد احساسات ، نگرانيها و كابوس هاي گيج كننده صحبت كنند .

4-  به بچه ها خاطر نشان كنيد كه اين تغييرات واكنش هاي نرمال بعد از حوادث وحشتناك هستند و موقتي و گذرا مي باشند .

5-  دانش آموزان سعي مي كنند به يك درك از آنچه اتفاق افتاده دست يابند و ممكن است در اين زمينه و در مورد جزئيات حادثه سوالات عجيب و غريب بپرسند . سعي كنيد با يك برخورد آرام عكس العمل نشان دهيد به سوالات با عبارت ساده و مستقيم پاسخ دهيد و به آنها كمك كنيد به فعاليت قبلي برگردند.

6-  دانش آموزان ممكن است دچار اشتباه دركي در مورد حوادث شوند مثلا ممكن است خود را سرزنش كنند يا اعتقاد دارند چيزهاي اتفاق افتاده كه نبايد اتفاق مي افتاد و . . . با مهارت كافي به دانش آموزان كمك كنيد يك فهم واقعي از حادثه پيدا كنند .

7-  ممكن است سوالات تكراري ، خسته كننده و نا اميد كننده در مورد جزئيات حادثه بپرسند . شما بايد بدانيد كه آنها نياز دارند واقعيت هارا چند بار بشنوند و بعد توانايي تحليل و فهم آنهارا پيدا كنند .

8-   به دانش آموزان زمان بدهيد با ترس هايشان كنار بيايند .

9-   بعضي انفجارهاي خشم را از آنها انتظار داشته باشيد . در اين مواقع آنهارا در كنار خود بگيريد و كمك كنيد كه خونسرد باشند .

10- فعاليت هاي كلاسي را طراحي كنيد كه اين پيغام را تقويت كند كه هر شخصي مي تواند مفيد باشد و كمك كند . كارهايي مثل رسم تصاوير و فرستادن كارت پستال يا پروژه هاي كلاسي براي جمع آوري كمك هاي مالي يا غير مالي براي كمك به نيازمندان .

11- طراحي اوقات فراغت براي كارهايي كه نياز به يادگيري ندارند ، كارهايي كه به آنها تجربه مديريت بدهد و به ساختن اعتماد به نفس در آنها كمك كند .

12- بعضي افت هاي موقتي و گذرا در انجام تكاليف را از آنها انتظار داشته باشيد .

13- به آنها اطمينان بدهيد احساسات با گذشت زمان بهتر و راحت تر تحت كنترل در مي آيد .

14- آنها را از مواجهه با موقعيت هاي ترس آور و  به خاطر آوردن حادثه حفظ كنيد .

15- از كمك يك متخصص بهداشت روان بهره بگيريد .

رهنمودهايي براي والدين

والدين علاوه بر رهنمودهاي گفته شده براي معلمين موارد زير را رعايت كنند :

1-    از قرار گرفتن بچه ها در موقعيت هايي كه صحنه حادثه تداعي مي شود خودداري كنيد .

2-   پسرفت هاي گاهگاهي و گذرا را در رفتارهاي فرزندتان را توقع داشته باشيد . براي مثال صحبت كردن بچه گانه ،

خيس كردن رختخواب . هراسان نشويد و فرزندتان با گذشت زمان و حمايت شما به احتمال قوي به عملكرد قبلي بر مي گردد.

3-   براي آنها فعاليت هاي آرام مثل كتاب خواندن ، گوش كردن موزيك ، قدم زدن ، دوچرخه سواري و . . . را فراهم كنيد .

4-   حوصله تان نسبت به بچه را افزايش دهيد . راههايي پيدا كنيد كه به بچه ها بفهماند كه شما آنها را دوست داريد .

5-  در برنامه روزانه بچه ها فعاليت هايي مثل ورزش و مسجد قرار دهيد . مواظب خوردن و خوابيدن آنها باشيد . مطمئن شويد فرزند شما رژيم متعادل و استراحت كافي دريافت مي كند .

 

                                                                                                                             مركز تحقيقات تروما