|
ید چیست و
چرا اهمیت دارد ؟
ید یک
ماده مغذی است که معمولا
از طریق آب و غذا به بدن
انسان می رسد و سپس از طریق غده تیروئید جذب شده ودر ساخته شدن هورمونهای
تیروئید توسط این غده نقش اساسی دارد.
این
هورمونها یا مواد شیمیایی در پدیده های مهمی مثل رشد وتکامل جسمی وعصبی
سوخت و
ساز مواد غذایی ، حفظ دمای بدن
تولید انرژی ، عملکرد طبیعی مغز و سلولهای عصبی نقش اساسی دارند .
میزان
مورد نیاز روزانه ید
نیاز روزانه بدن به ید
بین 150-100 میکروگرم می باشد .
مقدار مورد نیاز در تمام طول
عمر متوسط انسان یک قاشق چایخوری است . البته آنچه که مهم است دریافت مداوم
ید به طور روزانه است .
اختلالات ناشی از کمبود ید
1ـ گواتر: به بزرگی غده
تیروئید به هر علت گواتر گفته می شود . غده تیروئید یکی از غدد درون ریز
بدن است که در جلوی گردن واقع شده ودر بزرگسالان حدود 20گرم وزن دارد. در
حالت طبیعی تیروئید لمس نمی شود و گواتر وجود ندارد. ولی در اثر کمبود ید
غده تیروئید شروع به فعالیت بیشتر می کند که این افزایش فعالیت منجر به
بزرگ شدن اندازه آن می شود .
2ـ کری ولالی
3ـ لوچی چشم
4ـ اختلال در ایستادن ، راه
رفتن ورشد جسمی
5ـ اختلال تکلم
6ـ کاهش رشد قد در کودکی و
نوجوانی
7ـ کاهش ضریب هوشی
8ـ اختلالات روانی
9ـ کم کاری غده تیروئید
10ـ کاهش رشد مغزی وجسمی در
جنین
11ـ عقب ماندگی رشد مغزی
وجسمی در نوزاد
12ـ ناهنجاریهای مادرزادی
13ـ افزایش مرگ ومیر دوره
نوزادی
14ـ سقط و مرده زایی در زنان
باردار
اختلالات ناشی از کمبود ید همیشه به صورت بزرگی غده تیروئید
نیست و کمبودهای خفیف و مزمن می تواند عوارض جسمی ، عصبی و روانی را به
همراه داشته باشد .
منابع غذایی حاوی ید
ید به طور طبیعی در آب و خاک وجود دارد ولی خاک مناطق
کوهستانی بر اثر سرازیر شدن آبها در معرض شستشوی مداوم است . لذا ید در این
مناطق کم است و مقدار ید در محصولات گیاهی یا حیوانی این مناطق نیز کمتر
است . بنابر این آب و خاک اکثر مناطق کشور ما فاقد ید کافی می باشد. بهترین
منابع غذایی ید به ترتیب جلبک دریایی ،صدف و ماهی
آب شور می باشد ولی با توجه به عادات غذایی مردم کشور ما
بهترین ، مناسب ترین و کم خرج ترین روش
پیشگیری از عوارض ناشی از کمبود ید استفاده از نمک های
ید دار است .
با مصرف روزانه نمک یددار میتوان از گواتر و سایر اختلالات
ناشی از کمبود ید جلو گیری کرد.
تو صیه های بهداشتی
1ـ با مصرف نمک یددار میزان ید مورد نیاز بدن به راحتی
تامین می شود .
2ـ نمک ید دار در کشور ما در بسته بندی های زرد رنگ در
دسترس می باشد .
3ـ نمک ید دار از نظر رنگ ، بو و طعم هیچ تفاوتی با نمک
معمولی ندارد .
4ـ نمک ید دار را باید در ظروف بسته ( چوبی ، پلاستیکی ،
سفالی ، شیشه ای رنگی ) و دور از نور و رطوبت نگهداری نمود .
5ـ حرارت و طبخ غذا باعث تخریب ید موجود در نمک می شود .
لذا باید نمک یددار را در آخر طبخ غذا به آن افزود تا به این ترتیب ید مورد
نیاز بدن تامین شود .
6ـ نمک یددار را حداکثر تا شش ماه پس از خرید مصرف کنید .
7ـ میزان مصرف نمک یددار کاملا به اندازه نمک معمولی است .
8ـ تمام افراد جامعه از پیر وجوان ، سالم وبیمار به دریافت
مداوم و روزانه ید نیاز دارند .
9ـ نیاز بدن به ید در دوران بارداری ، شیر دهی و بلوغ
افزایش می یابد.
نکته آخر
مصرف نمک یددار ممکن است باعث کوچک شدن غده تیروئید نشود
ولی از بزرگتر شدن آن جلو گیری خواهد کرد .
|
